فصل اول معرفى تبيان شناسايى تبيان 1 تفسير شريف تبيان ، نخستين تفسير جامع و فراگير شيعه است كه در زمينه‌هاى گوناگون علوم قرآنى مانند قرائت ، لغت ، اعراب ، نزول ، نظم ، ناسخ و منسوخ ، محكم و متشابه و . . . در آن ، به گونه‌اى شيوا و دقيق ، سخن به ميان آمده است . تبيان نخستين تفسير موجود گسترده و مفصّل شيعه است كه به ردّ عقايد مخالفان و اثبات آراء كلامى و فقهى اماميه پرداخته است . ( * ) تبيان در چه زمان و شرايطى تأليف شد ؟ پيش از اين گفتيم كه شيخ طوسى پس از رحلت سيد مرتضى علم الهدى - رضوان اللّه عليه - به مقام بلند زعامت و مرجعيت كه ويژهء تنها مجتهد مطلق و دانشمند سرآمد عصر بود ، نائل آمد . نفوذ علمى و اجتماعى وى بدانجا رسيد كه كوردلان تنگ‌نظر ، به قصد كاستن و بىاعتبار ساختن شخصيت و مقام وى ، نزد خلفاء ، به توطئه‌هاى رنگارنگى دست زدند . احزاب مختلف دينى ، خصوصا اشاعره كه از پشتوانهء سياسى فرمانروايان عباسى و اهرم قدرت آنها برخوردار بودند . آزادانه به تبليغ و نشر عقايد خود ، با تشكيل جلسات بحث و مناظرات ، سخنرانيها ، پخش